Tuyến yên có tác động thế nào đến chiều cao?

Tuyến yên là gì?

Tuyến yên (Pituitary) nằm tại sàn não thất ba, trong hố yên của thân xương bướm, còn được gọi là tuyến não thùy, có kích thước bằng hạt đậu và khối lượng khoảng 0,5g. Nhiệm vụ của tuyến này là chỉ đạo hoạt động của hầu hết các tuyến nội tiết trong cơ thể.

Tuyến yên được chia làm 3 thùy:

  • Thùy trước (tuyến yên bạch): Tham gia vào nhiều hoạt động của cơ thể như: Quyết định sự tăng trưởng thể chất, phát triển của tuyến sinh dục, điều hòa các tuyến nội tiết trong cơ thể.
  • Thùy sau: Đóng vai trò như đầu mối liên lạc khắp cơ thể, sản xuất hormone Oxytocin kích thích co bóp tử cung lúc chuyển dạ và giúp tuyến vú tiết sữa và hormone chống bài niệm giúp tái hấp thu nước tại thận.
  • Thùy giữa: Chỉ phát triển khi còn nhỏ, có tác dụng phân bố sắc tố da.

tuyến yên

Để cơ thể khỏe mạnh, phát triển tốt, tại những giai đoạn nhất định, tuyến yên sẽ sản xuất các loại hormone phù hợp, phóng thích vào máu, tác động đến các cơ quan đích như cơ quan sinh sản, tuyến giáp, thận… kích thích sản xuất các hormone của riêng cơ quan đó, điều hòa cơ thể, thiết lập sự cân bằng cần thiết, chăm sóc và bảo vệ sức khỏe hiệu quả.

Tuyến yên tác động thế nào đến chiều cao?

Hoạt động của tuyến yên ảnh hưởng đến quá trình phát triển chiều cao của cơ thể. Tuyến yên khỏe mạnh, hoạt động hiệu quả sẽ sản xuất ra lượng hormone tăng trưởng (Growth hormone – GH) lớn, thúc đẩy sự phát triển chiều cao. Ngược lại, hàm lượng GH thấp sẽ khiến tốc độ tăng trưởng chiều cao thấp hơn so với tiềm năng phát triển khiến chiều cao hạn chế khi trưởng thành.

GH không trực tiếp tác động đến sụn, xương. Sau khi được tuyến yên tiết ra, GH sẽ theo máu đến gan và các mô. Tại gan, GH sẽ kích thích các tế bào sản xuất ra somatomedin (IGF-1).

Dưới ảnh hưởng của loại protein này, mô xương và sụn sẽ tiến hành phân chia, hấp thụ các dưỡng chất để tạo xương mới, nối dài vào xương cũ giúp chiều dài xương tăng, chiều cao tăng lên.

Tuyến yên sản sinh GH liên tục trong suốt cả ngày. Tuy nhiên, trong khung giờ từ 23h – 01h sáng, khi con người ở trạng thái ngủ sâu giấc, tuyến yên sẽ tiết ra lượng hormone tăng trưởng nhiều nhất trong ngày, giúp cơ thể nhận được nhiều hormone tăng trưởng, hỗ trợ phát triển chiều cao tự nhiên hiệu quả.

tuyến yên 1

Tầm quan trọng của tuyến yên và hormone tăng trưởng đối với chiều cao đã được phát hiện đến từ lâu. Do đó, không ít bậc phụ huynh khi nhận thấy con thấp bé hơn bạn bè đã tìm kiếm các nguồn bổ sung hormone tăng trưởng.

Tuy nhiên, chậm phát triển chiều cao có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Nếu tùy tiện bổ sung GH để tăng chiều cao có thể gây ra vô số hậu quả nghiêm trọng, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe thậm chí tính mạng.

Khiếm khuyết tuyến yên gây ra vấn đề gì?

Khiếm khuyết tuyến yên khiến chiều cao tăng trưởng bất thường, quá thấp hoặc quá cao cùng vô số vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác.

Nguyên nhân gây khiếm khuyết tuyến yên có thể do bẩm sinh, chấn thương, khối u, xâm nhiễm… Khiếm khuyết tuyến yên thường gặp nhất hiện nay là u tuyến yên, tại tuyến yên xuất hiện khối u khiến quá trình kiểm soát nội tiết của tuyến yên bị ảnh hưởng.

Tùy vào vị trí xuất hiện khối u mà dấu hiệu u tuyến yên có thể khác nhau. Khối u tăng hoạt động (over functioning) khiến tuyến yên sản xuất ra lượng hormone nhiều hơn bình thường cùng các triệu chứng: Đau đầu dữ dội, thị lực giảm.

Ngược lại, khối u lớn sẽ khiến tuyến yên suy giảm hoặc mất khả năng sản xuất hormone, khiến cơ thể bị thiếu hormone cùng các triệu chứng: Buồn nôn, cơ thể suy nhược, lạnh, kinh nguyệt thất thường, rối loạn chức năng tình dục, tăng lượng nước tiểu, tăng cân, giảm cân bất thường.

Nguy hiểm nhất trong các hệ quả mà u tuyến yên gây ra là cản trở quá trình tăng trưởng thể chất. U tuyến yên khiến lượng hormone tăng trưởng tiết ra quá nhiều hoặc quá ít, khiến chiều cao phát triển bất thường cùng nhiều biểu hiện sức khỏe tiêu cực khác.

Trong trường hợp khiếm khuyết tuyến yên khiến lượng hormone tăng trưởng tiết ra ít, chiều cao hạn chế, cần tiến hành bổ sung chế phẩm sinh học phù hợp, bù đắp lại sự thiếu hụt, giúp các cơ quan, chiều cao và chức năng phát triển bình thường.

Nếu tuyến yên sản sinh ra nhiều hormone tăng trưởng, nên thực hiện điều trị khối u để ngăn chặn sự phát triển thể chất bất thường.

Làm thế nào để kích thích tuyến yên sản sinh hormone tăng trưởng?

Trong tình trạng cơ thể khỏe mạnh, tuyến yên không bị khiếm khuyết, các bạn có thể thực hiện các hoạt động sau đây để kích thích tuyến yên sản sinh ra nhiều hormone tăng trưởng, thúc đẩy chiều cao phát triển hết tiềm năng:

Xây dựng chế độ ăn uống khoa học

Muốn tuyến yên sản sinh ra nhiều hormone tăng trưởng, thực đơn dinh dưỡng hằng ngày cần bổ sung đủ các nhóm dưỡng chất thiết yếu: Đạm, đường bột, chất béo vitamin và khoáng chất giúp cơ thể khỏe mạnh, có đủ năng lượng cho các hoạt động lao động, học tập, làm việc và tích lũy phát triển thể chất.

Thực phẩm giúp kích thích tuyến yên sản sinh nhiều hormone tăng trưởng bao gồm: Bắp, măng tây, cà chua, nho, thịt gà, đậu nành, đậu phộng, thăn lợn…. Nên giảm lượng đường trong khẩu phần ăn hằng ngày vì đường làm tăng mức insulin, khiến tuyến yên giảm sản sinh hormone tăng trưởng.

Tập luyện thể thao

Sau khi vận động cường độ cao, tuyến yên sẽ sản sinh ra nhiều hormone tăng trưởng hơn so với bình thường. Do đó, tích cực tập luyện thể thao hằng ngày sẽ giúp cơ thể nhận được lượng hormone tăng trưởng lớn hơn, thúc đẩy chiều cao tăng trưởng tối đa.

Ngoài ra, vận động còn giúp hệ xương khớp linh hoạt, dẻo dai, tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng của cơ thể, nâng cao sức đề kháng, thúc đẩy quá trình khoáng hóa và mô hình hóa xương khớp, hệ xương chắc khỏe hơn.

Ngủ sớm và đủ giấc

Ngủ sớm trước 22h hằng ngày là lưu ý quan trọng khi muốn kích thích tuyến yên sản sinh nhiều hormone tăng trưởng. Vào ban đêm, tuyến yên có thể tiết ra lượng hormone tăng trưởng gấp 4 lần so với ban ngày.

Đặc biệt, ở trạng thái ngủ sâu từ 23h – 01h là điều kiện lý tưởng để tuyến yên tiết ra lượng hormone tăng trưởng nhiều nhất trong ngày. Ngoài ra, ngủ đủ và ngon giấc mỗi ngày giúp cơ thể cảm thấy thư giãn, thoải mái, làm việc, học tập hiệu quả hơn.

Giảm mỡ cơ thể

Thừa cân, béo phì không chỉ khiến chúng ta cảm thấy kém tự tin mà còn cản trở hoạt động sản xuất hormone tăng trưởng của tuyến yên. Người có lượng mỡ bụng lớn thường có mức HGH và IGF-1 thấp hơn, ảnh hưởng đến quá trình tăng trưởng chiều cao.

Do đó, cần theo dõi cân nặng cơ thể và có sự điều chỉnh kịp thời, giúp tuyến yên hoạt động thuận lợi, sản sinh ra nhiều hormone tăng trưởng, thúc đẩy chiều cao phát triển tối đa.

Dù chỉ có kích thước rất nhỏ nhưng tuyến yên là cơ quan đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sức khỏe và sự phát triển thể chất của trẻ.

Bố mẹ cần theo dõi tình trạng sức khỏe, quá trình phát triển của con, kịp thời phát hiện những dấu hiệu khiếm khuyết tuyến yên và có giải pháp khắc phục sớm để bảo vệ sức khỏe và giúp con tăng trưởng chiều cao tối đa.

Xin chào ! Mình là Quí Nguyễn là một người yêu thích tìm hiểu các chủ đề về sức khỏe, cách chăm sóc sức khỏe. Blog này với mục đích tổng hợp lại những kiến thức mà mình tìm hiểu được (từ những nguồn tham khảo, nghiên cứu uy tín) chia sẻ để mọi người tham khảo; cùng nhau hướng đến một cuộc sống tốt hơn.

Leave a Comment